Ӱредӱниҥ тузазы

 

 

Кош-Агаш аймакта Чапаевтиҥ адыла адалган колхозто колхозчылардыҥ ла специалисттердиҥ экономический ӱредӱзине тыҥ аjару эдилет. Ӱредӱни билгир тöзööри jаҥыс ла пропагандисттиҥ ижи эмес, jе анайда ок колхозтыҥ башкараачызы Петр Дюсбирович Кордоевтиҥ ле парткомныҥ качызы Капитан Кусуманович Кусумановтыҥ башкартузынаҥ jаан камаанду. «Башкараачыныҥ ижи» деген курста 20 угаачы ӱренет. Олордоҥ 15 кижи башкараачы ла орто звеноныҥ бастыра специалисттери. Хозяйстводо иштеп турган кохозчылардыҥ 11 проценти ле орто звеноныҥ бастыра специалисттери экономический ӱредӱду ӱренет.

Угаачылардыҥ ӱредӱзи колхозтыҥ экономиказыла колбулу öдöт. Теория ла практика бирлик болгонынаҥ иштиҥ арбыны да, чыҥдыйы да бийиктеер. Ӱренеечилер тереҥ билгир алгылайт. Олордыҥ иштеги ле общественный керектердеги эрчими тыҥыйт. Практический ишти бойы алдынаҥ бӱдӱрерде, угаачылар оны хозяйствоныҥ экономиказыла колбой чук öткӱрет. Специалисттердиҥ jайалталу ижи иштиҥ арбынын бийиктедерге jаан камаанын jетирет. Экономический ӱредӱде алган билгирдиҥ болужыла угаачылар бойлорыныҥ ижин оноҥ артык тöзööрине болужын jетирет. Партияныҥ ла албатыныҥ керектерине тузалу болорго амадап, кажы ла угаачы таскамалду иште нак туружат.

1979-1980 ӱредӱлӱ jыл башталардаҥ ала угаачылар хозяйствоныҥ ижин бастыра jанынаҥ шиҥдеп, пландаар ишти jарандырарына аjаруны тыҥыткандар. Угаачылар ӱредӱде докладтар, рефераттар эткилеп, шӱӱлтелерин ачык-jарык айдадылар. Олор теорияныҥ сурагын практический ишле колбоп, ӱредӱде алган билгирлерди jӱрӱмде ак-чек тузалангылайт.

«Ишти чындык тöзööри башкараачынаҥ камаанду» деген теманы öдöрдö, кой кабыраачыларыныҥ фермазыныҥ заведующийи С. Турукпаев малчылардыҥ jедимдӱ ижи керегинде jилбӱлӱ jетирӱ эткен. Колхозтыҥ бöлӱктеринде хозяйственный расчетты таркадары эҥ каруулу иш. Бу jанынаҥ хозяйстводо аҥылу иш öткӱрилет. Шак андый ишти колхозтыҥ баш зоотехниги Г. З. Акижанов, зоотехник-селекционер А. К. Бухаров, ферманыҥ бухгалтерии З. Ажикенов ло фермалардыҥ заведующийлери В. М. Самтаков, С. Турукпаев билгир öткӱргилейт.

Экономический ӱредӱниҥ öҥдӱзин тыҥыдары – пропагандисттиҥ тöс амадузы. Ӱредӱни бийик идейно-теоретический кеминде öткӱрери пропагандисттиҥ ченемелинеҥ jаан камаанду. Пропагандисттиҥ ижиниҥ озочыл эп-сӱмелери, эп-аргалары угаачылардыҥ ӱредӱзине, оныҥ ижине jакшы камаанын jетирет.

Калганчы jылдарда экономический школдыҥ ӱредӱзинде jакшы керектер болгон. Бухгалтерский иштиҥ чыҥдыйы бийиктеген, ишjал акчаныҥ кеми jаранган. Балансовый комиссияныҥ ижи öйинде öдöт. Колхозтыҥ акчазын чеберлеерине некелте тыҥыган. Пропагандисттиҥ ижиндеги узы, оныҥ билгири угаачыларга иште тузаланбаган эп-аргаларды толо тузаланарга болужат. Прпагандист ол угаачылардыҥ – тöзööчизи ле таскадаачызы. Оныҥ эҥ каруулу ижи – озочылдардыҥ ченемелин элбеде таркадары, иштиҥ аайын шиҥдеери.

Пропагандист бойыныҥ от-jалбыштый сöзиле партияныҥ ла башкаруныҥ тöс шӱӱлтелерин эл-jонго jетирет.

 

 

К. СОЛТОНОВА

Алтайдын Чолмоны, 24 май, 1980 j.