Шокчылдар

Мен кичуден ала Алтайымды керип,андаарын сууйтен болгом.Jе олтурип алган ан-кужымнын терелерин госпушнинага табыштырып,сакыр,кулур алатан эдим.

Jуу-чактын кийниндеги куч ойлордо,меге анчылардын бригадазына кожуларга,малчы болуп иштеерге келишкен.Бу калганчы эки  jылда мен анчылардын обществозынын членине киргем.Jажы jаанай берген кижи арка-тууларымла базып,арка-сынымды jенилтерге турбай.Jе эмди коруп jурзем Алтайыстын ан-кужы,агын суулардын балыктары да астаптыр,агаш-тажы кезилген.Бу не болгон?Бистин бала-баркабыс нени сананар?

Мен мыныла колбой,болгон бир керекти айдайын деп турум.

Бу керек быjыл уч мартта болгон.Мен Ондой райондо Туйакту jаар бензинге барып jаткам.Акташты одуп,Чуйдын суузын jараттай баратсам,jолдон ыраак jокто одыр кара сыгын турды.Ол ары-бери аjыктанат.Мени керекке де албайт.Мен Алтайдын jети айры муусту суунчизин коруп одо бердим.Ак-Боомго jедип келеримде,машинам уреле берген.Турзам,шофер Салкынбаев Едош jедишти.Мен ого коргонимди токпой-чачпай айдып бердим.

Эртен тура 6 часта бензинди уруп,ойто бурулдым.Jолой олон тартып алган уулыма ла городто уренип турган кызыма jолуктым.Бис Чуйдын jолыла мантадып,11 час киреде ол сыгын турган jерге jедип келзебис,сары будукту УАЗ машина туштады.Ол машина тегинду турбаганын jурегим сезип ийди ошкош.Мен машинамды токтодып,кийнимде келип jаткан уулыма удура бастым.

-Сыгын турган jерде сары машина тегинду турбаган болор.Сыгыннын изин барып королик-деп,уулыма айттым.Корзобис,сыгыннын изи,оны ээчий jойу улустын изи бартыр.Онон сыгыннын мантаган,улустын улустын jугурген изи jадыры.Анча-мынча барзабыс,кардын устиле неме сууртелиптир.Тракттан суу агар эдип jазаган jерде тере ле ооктой кезип салган сыгыннын эди jадыры.Шак ла ол ойдо браконьерлердин УАЗ машиназы кырлакты ажа берген.Бис кичинек кырлакка чыгып келзебис,сары машина бурулчыкта турды.Бис ойто бурулып,чырбагалдардын ортозында сыгынды сойгон jерге келдис.Сыгынды сойоло,ичи-кардын Чуйдын суузына салган эмтир.Бис машинабысты буруп,сары УАЗ-тын номерин корзобис,01-71 техпомощь болуптыр.УАЗ-тын шоферы-Слерге не керек?-деп,сурады.

-Бойыгар билереер-деп,уулым айтты.Шофер 30 jашка,коштой отурган сары чырайлу кижи 40 jашка jедип калтыр.Онон УАЗ машина Акташ jаар мантады.Бис этти машинага салып,милициянын Акташтагы болугине jетирдис.Jолой не болгонын,нени коргонисти айдып бердис.Машинанын номерин база айтканыс.Байла,браконьерлер тудулган.

Озогы улус jолдын,айылдын jанында jурген анды олтурбейтен.Анчы кижинин jуреги jымжак болотон деп айдатандар.Быjылгы jылда jерлик андарды азыраар,кичеер керек.

Бери коруп активист болор,ары болуп бойынын кылыгын кылынар.Алтайдын ан-кужына килебес кайткан улус.Андый браконьерлерди кату каруузына тургузар керек.

                                 Б.Кундиянов. Кош-Агач райондо,Чаган-Узун jурттан.

Алтайдын чолмоны 12 апрель, 1985 j.