J. Кыдыев

Калаш

Кÿнÿҥ ле jиийдис калашты,

Кöрöдис jалаҥда ашты.

Саанактары сарбайган,

Салкын-эзинге jайканган.

 

Бир ле болчок чарак аш –

Билип алаар – ол калаш.

Анда Кÿнниҥ алтын чогы –

Jер-Энениҥ эрjине чыгы.

 

Jаҥмыр-jааштыҥ ару суузы,

Jайгы кÿндердиҥ jылузы.

Иштеген колдордыҥ ийдези,

Ижемjи, сÿÿнчи илбизи.

 

Баш болзын, jарык Кÿнге,

Тын берген Jер-Энеге,

Баш болзын, аш öскÿреечиге,

Ак халату быжыраачыга.

Кара, ак калаш jигер,

Кайдаҥ келгенин бил jÿреер.

 

Агаш аразы баралык

Айас jакшы кÿски кÿнде

Агаш аразы баралык.

Ару кейле тынып анда,

Амырап тапту алалык.

 

Ÿлÿрген ай – эмеген jай,

Тынар-тынду jыргагай.

Кей jытанат jалбракла,

Момон тÿрткен тобракла.

 

Тыҥдап уксан – эбире тымык,

Jалаҥдар ээн, кобылар ыжык.

Куулгазын кожоҥдор ыраган,

Куру уйалар jаҥыс арткан.

 

Öлöҥ, аш jуунадылган,

Öзöктöр ичи тымыган.

Jалаҥда обоолор карарат,

Jаныла кижи браадат.

 

Куудаҥ öлöн, куу агаш

Кунук jайат jÿрекке.

Кыйгы салып ÿÿр кастар

Кыштаҥ качат тÿштÿкке.

 

Jе кÿсле кожо jерибис

Ээн калды дебегер.

Тыҥдап, jазап кöригер,

Кÿски jажыт ачылар.

 

Мöштöҥ мöшкö таралдар

Тобого чотоп учкулайт.

Суртулдаган тийиҥдер

Соныркап кижини аjыктайт.

Чоокыр томыртка тымыкты

Чочыдып та ол ийер.

Унчукпай кöр кÿлÿкти –

Агаш эмдеп ол билер.

 

Кенетийин бир кураан

Кедери jыдыркап багырар.

Арка-тууга оныҥ ÿни

Айландыра jаҥыланар.

 

Агаш аразы баралык,

Амырап анда алалык.

Алтайыстыҥ jаражын

Аjарып, шиҥдеп jÿрелик.

Мениҥ öбöкöм

Мениҥ öбöкöм кыра сÿреечилер,

Кыр, туда мал öскÿреечилер.

Тазылыс бистиҥ jер энеде,

Тапкан ырызыс сÿÿген иште.

 

Алтын мажакту аш öскÿрери,

«Аш öскÿреечи» – деп ададып jÿрери.

Анаҥ артык не мактулу?

Албатыда олор кÿндÿлÿ.

 

«Аш – бастыразына баш» –

Андый бийик учурлу

Албатыныҥ кеп сöзи.

Jе аш öскÿреечиге

Ол недеҥ де балу.

Кÿн jарыткан jÿрÿмде

Ÿзÿлбезин ÿйедеҥ ÿйеге.

Öбöкöмдö кыра сÿреечилер,

Кыр, туда мал öскÿреечилер.